Warunkowe przedterminowe zwolnienie.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie. System prawny ma na celu nie tylko karanie sprawców przestępstw, lecz także umożliwienie im powrotu do społeczeństwa. Jednym z kluczowych narzędzi, które to umożliwiają, jest warunkowe przedterminowe zwolnienie. Pozwala ono na opuszczenie zakładu karnego przed upływem pełnego wyroku. Dzieje się tak, jeśli skazany spełni określone warunki i rokuje nadzieję na przestrzeganie prawa w przyszłości. Zrozumienie zasad tego instytucji, a także praw i obowiązków skazanego, jest niezwykle istotne. Pomaga to w prawidłowym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Zatem, kiedy sąd może udzielić warunkowego przedterminowego zwolnienia i jakie ma ono konsekwencje?
Warunkowe przedterminowe zwolnienie to akt łaski, ale i szansa. Daje skazanym możliwość resocjalizacji. Jednocześnie, wymaga od nich udowodnienia zmiany postawy.
Podstawa Prawna i Istota Instytucji
Główne regulacje dotyczące warunkowego przedterminowego zwolnienia znajdują się w Kodeksie karnym wykonawczym (dalej: k.k.w.), a w szczególności w artykułach od 77 do 83. Ponadto, ogólne zasady warunkowego przedterminowego zwolnienia określa Kodeks karny (dalej: k.k.), w artykułach od 78 do 82.
Istota warunkowego przedterminowego zwolnienia polega na tym, że sąd penitencjarny (sąd właściwy w sprawach wykonania orzeczeń) może zezwolić na opuszczenie zakładu karnego przed upływem całego orzeczonego wyroku. Dzieje się tak, jeśli skazany spełni określone warunki. Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim, czy postawa skazanego, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie po popełnieniu przestępstwa uzasadniają przekonanie, że skazany po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa (art. 77 § 1 k.k.). Jest to ocena prognostyczna.
Ważne jest, że warunkowe przedterminowe zwolnienie to nie jest prawo, lecz możliwość. Sąd decyduje o nim na podstawie całościowej oceny.
Przesłanki Udzielenia Warunkowego Przedterminowego Zwolnienia
Aby sąd mógł udzielić warunkowego przedterminowego zwolnienia, muszą zostać spełnione określone przesłanki:
- Odbycie określonej części kary:
- Skazani na karę 25 lat pozbawienia wolności mogą ubiegać się o zwolnienie po odbyciu 15 lat (art. 78 § 1 k.k.).
- Recydywiści (skazani w warunkach recydywy) muszą odbyć co najmniej dwie trzecie kary, nie mniej niż rok (art. 78 § 2 k.k.).
- Skazani na dożywotnie pozbawienie wolności mogą ubiegać się o zwolnienie po odbyciu 30 lat (art. 78 § 3 k.k.).
- Pozytywna prognoza kryminologiczna: Sąd musi być przekonany, że skazany będzie przestrzegał prawa po zwolnieniu. Ocena ta obejmuje m.in. zachowanie skazanego w zakładzie karnym, jego stosunek do popełnionego przestępstwa, odbycie terapii, udział w programach resocjalizacyjnych, plany na przyszłość.
- Brak negatywnych przesłanek: Sąd bierze pod uwagę również ewentualne naganne zachowania skazanego, które mogłyby świadczyć o braku poprawy.
Zatem, spełnienie tych warunków jest absolutnie niezbędne.
Okres Próby i Obowiązki Skazanego
Warunkowe przedterminowe zwolnienie następuje na pewien okres próby. Zgodnie z art. 80 § 1 k.k., okres próby nie może być krótszy niż 2 lata ani dłuższy niż 5 lat. W przypadku skazanych na karę pozbawienia wolności w wymiarze 25 lat lub surowszym okres próby wynosi 10 lat.
W czasie okresu próby skazany jest objęty nadzorem sądu, a często także kuratora sądowego. Sąd może nałożyć na skazanego szereg obowiązków (art. 72 k.k.), takich jak:
- informowanie sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby;
- poddanie się dozorowi kuratora;
- wykonanie nałożonych przez sąd obowiązków, np. naprawienie szkody, zapłata zadośćuczynienia;
- podjęcie pracy lub nauki;
- powstrzymanie się od spożywania alkoholu lub innych środków odurzających;
- poddanie się terapii uzależnień.
Niewykonanie tych obowiązków może prowadzić do zarządzenia wykonania reszty kary.
Odwołanie Warunkowego Przedterminowego Zwolnienia
Warunkowe przedterminowe zwolnienie może zostać odwołane przez sąd, jeśli skazany naruszy warunki lub popełni nowe przestępstwo. Zgodnie z art. 81 § 1 k.k., sąd obligatoryjnie odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli skazany w okresie próby:
- popełnił przestępstwo podobne i został za nie prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności;
- w rażący sposób naruszył obowiązki nałożone przez sąd.
Sąd może odwołać warunkowe zwolnienie, jeżeli skazany:
- w okresie próby popełnił inne przestępstwo niż to, które obliguje do odwołania;
- uchyla się od dozoru lub wykonania nałożonych obowiązków.
Odwołanie warunkowego przedterminowego zwolnienia oznacza, że skazany musi wrócić do zakładu karnego i odbyć pozostałą część kary. Co więcej, okres, który spędził na wolności, nie zalicza się na poczet kary. Zatem, to poważna konsekwencja.
Postępowanie w Sprawie Warunkowego Zwolnienia i Prawo do Obrony
Wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie może złożyć sam skazany, jego obrońca, a także dyrektor zakładu karnego lub kurator sądowy (art. 161 k.k.w.). Sprawę rozpoznaje sąd penitencjarny na posiedzeniu. Na posiedzeniu obowiązkowo muszą być obecni prokurator, obrońca, a także sam skazany, jeśli wyrazi taką wolę. Sąd zapoznaje się z opinią dyrektora zakładu karnego, kuratora, a także z opinią psychologiczną.
Skazany ma prawo do obrony, w tym do ustanowienia obrońcy, który będzie reprezentował jego interesy przed sądem. Obrońca może przedstawić argumenty przemawiające za udzieleniem warunkowego zwolnienia, powołać dowody, a także złożyć zażalenie na postanowienie sądu. Od postanowienia sądu penitencjarnego przysługuje zażalenie do sądu wyższej instancji.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie to złożony proces. Wymaga on dokładnej analizy sytuacji skazanego. Skorzystanie z pomocy doświadczonego obrońcy może znacząco zwiększyć szanse na pozytywne rozstrzygnięcie. Zatem, walka o wolność wymaga profesjonalnego wsparcia.
W sprawie szczegółów kliknij TUTAJ
Najlepszy prawnik w Opolu, Radca Prawny Opole, Obrońca w sprawach karnych Opole Najlepszy Prawnik w Opolu to Maciej Wrzos
