Rozwód – formalności i podział majątku krok po kroku

Rozwód – formalności i podział majątku krok po kroku

Rozwód – formalności i podział majątku krok po kroku. Jest to proces, który wiąże się z silnymi emocjami, jak i licznymi formalnościami oraz koniecznością uregulowania kwestii majątkowych. Postępowanie rozwodowe regulują przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej: k.r.o.) oraz ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.). Niniejszy artykuł ma na celu wyjaśnienie kluczowych aspektów tego procesu, ze szczególnym uwzględnieniem formalności sądowych i zasad podziału majątku wspólnego.

Formalności związane z wniesieniem pozwu o rozwód

Pierwszym krokiem inicjującym postępowanie rozwodowe jest sporządzenie i wniesienie do właściwego sądu pozwu o rozwód. Pozew o rozwód jest pismem procesowym, które powinno zawierać ściśle określone elementy. Zgodnie z art. 187 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 56 § 1. k.r.o., w pozwie należy wskazać m.in.:

• imię i nazwisko, adresy zamieszkania stron (powoda i pozwanego),
• imię i nazwisko oraz daty urodzenia małoletnich dzieci, jeżeli takie istnieją,
• dokładne żądanie rozwodu,
• wskazanie, czy powód żąda orzeczenia o winie w rozkładzie pożycia małżeńskiego, czy też wnosi o rozwód bez orzekania o winie,
• uzasadnienie pozwu, w którym należy opisać przyczyny trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego.

Do pozwu o rozwód obligatoryjnie dołącza się określone dokumenty. Wśród nich znajduje się przede wszystkim odpis aktu małżeństwa. Jeżeli małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci, do pozwu dołącza się również odpisy ich aktów urodzenia. W zależności od okoliczności sprawy, mogą być wymagane także inne dokumenty, takie jak zaświadczenia lekarskie, dokumenty finansowe czy inne dowody potwierdzające okoliczności opisane w pozwie.

Pozew o rozwód jest wnoszony do sądu okręgowego właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze zamieszkuje. Jeżeli nie ma takiego miejsca zamieszkania, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a jeżeli i tego nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

Z wniesieniem pozwu wiąże się konieczność uiszczenia opłaty sądowej. Aktualna wysokość opłaty wynosi 600 zł i regulują ją przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Przebieg postępowania rozwodowego

Po wniesieniu pozwu i jego formalnym sprawdzeniu, pozwanemu doręcza się odpis pozwu wraz z wezwaniem na rozprawę.

Postępowanie rozwodowe przed sądem pierwszej instancji obejmuje kilka etapów. W pierwszej kolejności przeprowadzane jest postępowanie dowodowe. Dowody w sprawie o rozwód mogą obejmować zeznania świadków, dokumenty (np. korespondencja, rachunki), opinie biegłych, a także przesłuchanie stron. Sąd ocenia zebrany materiał dowodowy i na jego podstawie ustala, czy doszło do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego.

W toku postępowania sąd orzeka w kwestiach dotyczących małoletnich dzieci, takich jak władza rodzicielska, kontakty oraz alimenty na ich rzecz.

W polskim prawie rozwodowym istnieje możliwość orzeczenia o winie w rozkładzie pożycia małżeńskiego (art. 57 k.r.o.). O winie orzeka sąd na żądanie jednego z małżonków, jeżeli w toku postępowania zostanie udowodnione, że drugi małżonek ponosi wyłączną winę rozkładu pożycia. Należy jednak pamiętać, że na zgodny wniosek stron, sąd może zaniechać orzekania o winie. W takim przypadku przyjmuje się, że żaden z małżonków nie ponosi winy rozkładu pożycia.

Podział majątku wspólnego

Z chwilą ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, która następuje z dniem uprawomocnienia się orzeczenia rozwodowego, powstaje między byłymi małżonkami wspólność majątku podlegająca podziałowi. Majątek wspólny małżonków jest definiowany w art. 31 k.r.o. i obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Do majątku wspólnego zalicza się m.in. pobrane wynagrodzenie za pracę, dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków, środki zgromadzone na rachunku bankowym, nabyte nieruchomości i ruchomości, dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków.

Podział majątku wspólnego po rozwodzie możesz przeprowadzić na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest zawarcie umowy między byłymi małżonkami. Jeżeli strony osiągną porozumienie co do sposobu podziału, mogą zawrzeć stosowną umowę, która – w przypadku nieruchomości – wymaga formy aktu notarialnego. Drugim sposobem jest dokonanie podziału majątku przez sąd. Jeżeli byli małżonkowie nie doszli do porozumienia, każdy z nich może złożyć do sądu wniosek o podział majątku.

Oprócz majątku wspólnego, każdy z małżonków posiada także majątek osobisty, który nie podlega podziałowi. Zgodnie z art. 33 k.r.o., do majątku osobistego każdego z małżonków należą m.in. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę (chyba że darczyńca lub spadkodawca inaczej postanowił), prawa niezbywalne, przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków, prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia.

Orzeczenie o winie a podział majątku

Co do zasady, orzeczenie o winie w rozkładzie pożycia małżeńskiego nie ma bezpośredniego wpływu na sposób podziału majątku wspólnego. Udziały małżonków w majątku wspólnym są równe, chyba że istnieje ważny powód, aby udziały te ustalić w innej proporcji (art. 43 § 2 k.r.o.).

Jednakże, w pewnych sytuacjach, orzeczenie o wyłącznej winie jednego z małżonków może mieć znaczenie przy podziale majątku. Jeżeli rozwód został orzeczony z wyłącznej winy jednego z małżonków, a podział majątku wspólnego powodowałby rażącą niesprawiedliwość, sąd może na żądanie małżonka niewinnego orzec o nierównych udziałach w majątku wspólnym. Jest to jednak wyjątek od zasady równych udziałów.

Podsumowanie

Proces rozwodowy jest złożonym postępowaniem, które wymaga starannego przygotowania i znajomości obowiązujących przepisów prawa. Formalności związane z wniesieniem pozwu, przebieg postępowania sądowego oraz zasady podziału majątku wspólnego są kluczowymi elementami, które muszą zostać uwzględnione przez osoby decydujące się na ten krok. Prawidłowe przygotowanie dokumentów oraz świadomość swoich praw i obowiązków są niezwykle istotne dla pomyślnego zakończenia sprawy rozwodowej i podziału majątku. Z uwagi na zawiłość materii prawnej, w sprawach rozwodowych i podziału majątku pomocna jest pomoc prawna adwokata lub radcy prawnego.

O uprowadzeniu rodzicielskim przeczytasz TUTAJ.